Bewaking op afstand van de IJ-tramtunnel

Beschrijving:
De Piet Hein tunnel kent een uitvoerig veiligheidssysteem dat bestaat uit vele bewaakte detectie systemen, bewaakte vluchtwegen, een uitgebreid camerasysteem, intercoms in de tunnel, en een groot aantal technische systemen zoals schakelende verlichting en noodstroomvoorzieningen etc. Deze systemen worden bewaakt door de ‘verkeersleider tram’ die met andere verkeersleiders in de centrale verkeersleiding van het Gemeentevervoerbedrijf GVB Amsterdam zit.

vhp ontwikkelde voor deze tunnelbewaking:

1. De werkwijze bij incidenten
Hiervoor is een scenario-onderzoek uitgevoerd waarin vier mogelijke incidenten in de tunnel tot in detail zijn uitgeschreven, de zogenaamde use-cases. De incidenten, waaronder een voetganger die de tunnel inloopt en een tram die stilstaat in de tunnel, zijn gekozen in overleg met veiligheidsdeskundigen van het GVB en de verkeersleiders. In de scenario’s is uitgewerkt hoe de verkeersleider moet optreden tijdens de incidenten en welke informatie hij daarbij nodig heeft.

2. De werkplek
Specifiek voor de tunnel heeft de verkeersleider op zijn werkplek twee beeldschermen, tal van communicatiemiddelen en een monitorenwand met tien cameramonitoren tot zijn beschikking. Met deze systemen kan hij een goed overzicht houden en ingrijpen bij incidenten.

3. De Grafische User Interface (GUI)
De scenario’s zijn uitgewerkt in een Functioneel Programma van Eisen (FPvE) voor de user interface van de software. Dit was uitgewerkt tot en met voorbeelden van de ‘plaatjes’ die de verkeersleider op zijn scherm te zien krijgt. De software is waar mogelijk ‘slim’ gemaakt. Dit betekent dat voor alle scenario’s uitgewerkt is welke informatie gepresenteerd moet worden en welke bedieningsmogelijkheden aangeboden worden. In essentie komt het er op neer dat de operator niet meer dan drie bedieningen kan uitvoeren:

• resetten van de situatie als het een loos alarm blijkt;
• opschaling type 1 waarbij het verkeer in de tramtunnel stilgelegd wordt;
• opschaling type 2 waarbij ook het verkeer in de naastgelegen autotunnel stilgelegd wordt.

De GUI is vervolgens door de leverancier van de tunnelinstallaties uitgewerkt tot een technisch ontwerp.

vhp onderhield tijdens de realisatiefase nauw contact met de leverancier en de programmeur om zo te waarborgen dat de beoogde functionaliteiten op de juiste manier in de werkplek en de software terecht komen. Tijdens de implementatie zijn ook de gebruikers opgeleid in een juist gebruik van de systemen.

Contactpersoon:
ir. Gjalt Huppes Eur.Erg.

Opdrachtgever:
Gemeente Amsterdam